Sayohat
19 iyun
ico17K

2024-yilda Haj safari narxi va sharoitlari qanday bo’lgan?

Har yili tobora ko'proq O'zbekistonlik ziyoratchilar Hajga borishmoqda. Hajning sanalari, asosiy an'analari, narxlari va unda ishtirok etishni istaganlar uchun zarur qoidalar haqida ma’lumot beramiz.
article-image

Foto: tripadvisor.ru

Haj qachon boshlanadi 

Haj amaliyoti besh kun davom etadi — Zul-hijja oyining 8-chi kunidan boshlanib, 12-chi kuni tugaydi. Hijriy taqvim oyga bog‘liq bo‘lgani sababli, ziyorat kunlari har yili o‘zgarib turadi. Ziyoratchilar Haj safari uchun muqaddas joylarga oldindan yo‘l oladilar. Ularni ro‘yxatga olish jarayoni esa bir necha oy oldin boshlanadi. Masalan, 2024-yilgi Haj uchun ro‘yxatga olish 2023-yil dekabr oyida boshlangan.

2024-yilda sayohat qilish uchun eng yaxshi joylar ro'yxati

2024-yilgi Haj mavsumida 23-maydan 7-iyungacha har kuni Saudiya Arabistoniga aviaqatnovlar amalga oshirildi. Mamlakatning 10 ta hududiy aeroportidan, jumladan Toshkent, Buxoro, Namangan, Farg'ona, Samarqand, Qarshi, Termiz, Urganch, Nukus va Navoiy shaharlaridan Madina shahriga to'g'ridan-to'g'ri aviareyslar orqali ziyoratchilar Haj safariga kuzatildi. Barcha parvozlar Uzbekistan Airways aviakompaniyasi tomonidan amalga oshirilgan.

Haj narxlari

Haj narxi har yili O'zbekiston hukumati tomonidan markazlashgan holda tasdiqlanadi. 2024-yilda Haj narxi 73 million 970 ming so'mni tashkil qildi. 2023-yilda esa Haj narxi bir ziyoratchi uchun 68 million 760 ming so'm bo'lgan edi. Bu to'lov ziyoratchilarning boshlang'ich xarajatlari, jumladan borish-kelish aviachiptalari, Makkada va Madinada mehmonxonada yashash, qurbonlik xarajatlari, oziq-ovqat, sug'urta, tibbiy xizmatlar va davlat yig'imlarini o'z ichiga oladi.

Misol uchun, 2024-yilda ziyoratchilar Madina shahrida “Masjidi Nabaviy”dan 100 metr uzoqlikda joylashgan 5 yulduzli “Zam-zam Pullman” mehmonxonasida, Makka shahrida esa “Abraj al-Dana”, “Al-Ayam Elite”, “Dali Hotel”, “Najma Al-Saad”, “Open Hotel”, “Shueae Nozha Hotel”, “Ayed Al-Saha” mehmonxonalarida istiqomat qildilar. Shuningdek, har bir guruhga alohida oshpaz va shifokor ham biriktirildi.

Sayohat agentliklari, agar ularga O'zbekiston Turizm qo'mitasi tegishli ruxsatnomani bergan bo'lsa, Umra ziyoratini tashkil etishlari mumkin. Biroq, Haj tashkil etish ularga taqiqlangan.

Markaziy Osiyo mamlakatlari va Rossiya bo'yicha Haj narxlari har yili o'zgarib turadi. Turli mamlakatlarda Haj ziyorati narxi turlicha bo'lishining sababi bor. Bunga asosan ziyoratchilarga ko'rsatilayotgan xizmat darajasi ta'sir qiladi. Masalan, mehmonxona 3, 4 yoki 5 yulduzli bo'lishi, ovqatlanish xarajatlari, tibbiy xizmatlar va boshqa xizmatlar bilan belgilanadi.

  • 2023-yilda Tojikiston Din ishlari qo'mitasi Haj to'lovini 59 ming somoni yoki taxminan 5400 dollar deb e'lon qilgan.
  • 2023-yilda Qirg'izistonliklar uchun Haj safarining narxi 3900 dollar bo'lgan edi. 2024-yilda esa Qirg'izistonliklar uchun Haj to'lovi 3750 dollarni tashkil etgan.
  • Qozog'istonda 2023-yil safar narxi turga qarab 3000 dan 4500 dollargacha bo'lgan.
  • Rossiya bo'yicha, ham narxlar xizmat turiga qarab har-xil. Sifati pastroq xizmat ko'rsatuvchi kompaniyalar ikki mahal ovqat va Al-Haram masjididan (muqaddas Ka'ba) uzoqda joylashgan mehmonxonalar uchun Haj safarini taxminan 4900 dollar evaziga taklif qiladi. Yuqori sifatli xizmat ko'rsatuvchi kompaniyalar uchun, shved stoli kiritilgan menyu va besh yulduzli mehmonxona taklif etuvchi paketlar 10 ming dollarga baholanadi.

Haj vizasini olish

Saudiya Arabistonida xorijiy fuqarolar uchun Hajga borish uchun qat'iy qoidalar joriy etilgan. Bu qoidalarni Qirollikning Haj va Umra Vazirligi belgilaydi.

2023-yilda qirollik O'zbekiston fuqarolari uchun viza tartibini soddalashtirdi. Endi O'zbekiston fuqarolari mamlakatga 90 kunga qadar elektron mehmon vizasi bilan kirish va qolishlari mumkin. Bu viza 146 dollar turadi va uni onlayn yoki aeroportga kelganda rasmiylashtirish mumkin. Bu viza turist sifatida, yaqinlarni ziyorat qilish yoki Umra uchun Saudiya Arabistoniga kelganlar uchun mos keladi.

Hajni amalga oshirmoqchi bo'lganlar uchun maxsus Haj vizasi kerak.

Haj vizasi ziyoratchilarga bepul beriladi, lekin uni Haj va Umra Vazirligiga shaxsan murojaat qilgan holda olish mumkin emas. O'zbekistonda safarlar tashkil etish va vizalarni rasmiylashtirish bilan Musulmonlar boshqarmasi va Din ishlari bo'yicha qo'mita shug'ullanadi.

Haj vizasini olish uchun kerakli hujjatlar:

  • Pasport, kamida 6 oy muddatga yaroqli bo'lgan va kamida bitta bo'sh sahifasi bo'lgan;
  • Yaqinda olingan rangli foto (pasport tipidagi) oq fonda;
  • Shaxsiy ma'lumotlar bilan to'ldirilgan, vakolatli tashkilot muhri bilan tasdiqlangan ariza;
  • Meningitga qarshi emlash sertifikati;
  • Ziyorat xizmatlari uchun to'lovlar to'langanligini tasdiqlovchi hujjat;
  • Qaytish chiptalari mavjudligini tasdiqlash;
  • Hajni amalga oshirayotgan ayollar arizaga mahrami bilan qarindoshlikni tasdiqlovchi hujjatni ilova qilishlari kerak. 45 yoshdan katta ayollar mahramsiz, tashkil etilgan guruh bilan ziyorat qilishlari mumkin, lekin eri, o'g'li yoki akasi tomonidan berilgan notarial tasdiqlangan ruxsatnoma kerak.

Haj-vizasi bilan Jidda, Makka va Madinada bo'lish mumkin. Haj tugagandan so'ng, bu turdagi vizaga ko'ra Saudiya Arabistonida qolish taqiqlanadi.

Sayohat agentligi orqali Hajga borish mumkinmi?

Kvotadan tashqari, navbatsiz Hajga yuborish xizmatini taqdim etuvchi kompaniyalar ham ish yuritishi mumkin. Biroq, rasmiy kelishuvlarga asoslanmagan holda Hajga borish nafaqat muqaddas joylarni to'liq ziyorat qilish imkonini bermaydi, balki noqonuniy hamdir.

2024-yilda Haj xavfsizligi qo'mitasi rahbari Muhammad ibn Abdulloh Al-Basamiy Haj qoidalariga rioya qilmagan 140 ta guruh va 64 ta transport tashkilotini aniqlaganini ma'lum qildi. Mamlakat hukumati 2024-yilgi Hajda noqonuniy ishtirok etganlik uchun qattiq jazolanishidan ogohlantirgan edi. Ruxsatsiz ziyoratchilar 2 oydan 6 oygacha qamoq jazosiga va 100 ming Saudiya riyoligacha (26 934 dollar) jarimaga tortilishi mumkin. Qonunbuzar xorijliklar deportatsiya qilinadi va mamlakatga kirishi 10 yilga taqiqlanadi.

Kimlar Hajga borishlari mumkin?

Har yili har bir davlat uchun belgilangan ziyoratchilar kvotasi mavjud. Bu kvotani har yili har bir davlatning delegatsiyasi va Haj va Umra Vazirligi imzolaydi. 2024-yilda kvotalar soni 15 ming kishini tashkil etdi. Haj ishtirokchilari soni cheklanganligi sababli, har bir ishtirokchi o'z navbatini kutadi. O'zbekiston hukumati qaroriga ko'ra, ziyoratga borishni istaganlar o'zlarining doimiy yashash joyidagi fuqarolar o'z-o'zini boshqarish organiga ya'ni mahallaga tegishli ariza va pasport nusxasini taqdim etishlari kerak. Keyinroq nomzodlar ro'yxati hokimiyatlar qoshidagi tashkiliy guruhlarga yuboriladi.

2017-yilda Haj va Umra tadbirlarini tashkil etish va o'tkazish tartibi to'g'risidagi Nizomga kiritilgan o'zgartirishlar asosida takroriy Haj taqiqlandi (avvalroq oxirgi 5 yil ichida Haj amalga oshirmagan O'zbekiston fuqarolari uni qayta amalga oshirishlari mumkin edi).

Shuningdek, ziyoratchi nomzodlariga qo'shimcha talablar belgilangan. Xususan, ular:

  • Hajni amalga oshirish uchun moddiy va jismoniy imkoniyatlarga ega bo'lishlari kerak;
  • Yetarli diniy bilimga ega bo'lishlari kerak;
  • O'z mahallasida yaxshi xulq-atvori bilan tanilgan bo'lishlari kerak;
  • Sog'lom oilaviy munosabatlarga namuna bo'lishlari kerak.

Maxsus ishchi guruh har bir nomzod bilan suhbatlashadi va ularni onlayn navbatga kiritish uchun tanlaydi. O'zbekiston Musulmonlari boshqarmasida ta'kidlanganidek, Haj birinchi navbatda Allohga ibodatdir. Shuning uchun ziyoratga ruhiy, ma'naviy va axloqiy jihatdan munosib odamlar yuborilishi muhimdir. Tegishli jismoniy holatga ega bo'lishdan tashqari, ziyoratchilar nafaqat Haj uchun, balki ularning ta'minotidagi shaxslar uchun moliyaviy yordam ko'rsatish imkoniyatiga ega bo'lishlari kerak. Farzandlarni ta'minlash majburiyati Hajni amalga oshirishdan muhimroqdir. Shuningdek, nisabga teng mulk egalarining zakot to'lamasdan, Hajga pul to'plashlari noto'g'ri ekanligi ta'kidlangan.

Haj amallari

Haj Islomning beshta ruknidan biri bo'lib, faqat Makka bilan bog'langan yagona rukndir. Shahoda, namoz, ro'za va zakotni har qanday joyda bajarish mumkin. Hajga faqat pok niyatlar bilan, o'z gunohlaridan tavba qilib, yana gunohlarni qilmaslikka va'da berib yo'l olish muhimdir.

Hajning asosiy amallari har bir musulmonga ma'lum:

  • Ehromga kirishdan oldin yuvinish;
  • Arafot tog'ida turish;
  • Ka'baning atrofida tavof qilish;
  • Safa va Marva orasida say qilish (yugurish yoki yurish);
  • Mina vodiysida toshlar otish;
  • Soch qisqartirish (soch yoki mo'ylovni olish).

Ehromga kirgandan va niyat bildirgandan so'ng, ziyoratchi Haj bilan bog'liq barcha taqiq va cheklovlarga rioya qilishi shart. Asosiy taqiq va cheklovlar quyidagilardan iborat:

  • Kundalik kiyimlarni kiyish taqiqlanadi (ehromdan chiqish soch qisqartirilgandan keyin, Haj yakunlangach mumkin);
  • Yomon so'zlar va haqorat qilishdan tiyilish;
  • Diniy bahslarga kirishmaslik;
  • Jinsiy aloqalar, quchoqlash va o'pish taqiqlanadi;
  • Soch va tirnoqni kesish taqiqlanadi (soch kesish marosimigacha amal qiladi);
  • Dunyoviy ishlar bilan shug'ullanish va savdo-sotiqdan tiyilish;
  • Barcha jonli mavjudotlarga, jumladan o'simliklar va hasharotlarga zarar bermaslik;
  • Atir va hidli moddalardan foydalanish taqiqlanadi.
Eng arzon rouming qaysi operatorda?
Fikr qoldiring
Barcha sharhlar chop etilishidan oldin moderatsiyadan o'tadi