Ta'lim muassasalariga to'lovlardan soliq imtiyozlarini qanday qaytarish mumkin?
Qanday soliq imtiyozlari mavjud?
Jismoniy shaxslarning quyidagilar uchun yo‘naltirilgan daromadlaridan 12% miqdorida daromad solig‘ini qaytarib olish mumkin:
- Xususiy bog'chalar va maktablarga to'lov: ota-onaning har bir bola uchun oyiga 3 million so'mgacha bo'lgan to'lovlari.
- Oliy o'quv yurtiga to'lov: xodim o‘zining, turmush o‘rtog‘ining yoki farzandining oliy o‘quv yurtida o‘qishi uchun sarflagan pullari, shu jumladan ta’lim kreditlari va ularga to‘langan foizlar.
- Ipoteka kreditlari.
1- Misol: Xodimning ikki farzandi bor, biri xususiy bog'chaga, ikkinchisi xususiy maktabga boradi. Har bir farzand uchun to'lov oyiga 3 million so'mni tashkil etadi, yaʼni ikkala farzand uchun umumiy 6 million so'm. Xodimning maoshi 9 million so'mni tashkil etadi.
- 6 million so'm — daromad solig'idan ozod etiladigan summa hisoblanadi.
- 3 million so'm (9 – 6) — daromad solig'iga tortiladigan summa hisoblanadi.
2- Misol: Ota yoki ona har oy farzandi uchun maoshidan 2 million so'm kontrakt pulini to'laydi, yillik 24 million so'm. Yil oxirida 24 million so'mdan 11,9% qaytariladi. Bu 2 856 000 so'mni tashkil etadi.
3- Misol: Xodim o'qish uchun 40 million so'm miqdorida kredit olgan. Har oyda 4 million so'm asosiy qarzni va 200 ming so'm foizlarni to'laydi. Xodimning maoshi 8 million so'mni tashkil etadi.
- 4 200 000 so'm — daromad solig'idan ozod etiladigan summa hisoblanadi.
- 3 800 000 so'm (8 000 000 – 4 200 000) — daromad solig'iga tortiladigan summa hisoblanadi.
Soliq qaytarish shartlari
Daromad solig'i qaytarilishi yillik daromad va kontrakt qiymatidan kichikroq summadan amalga oshiriladi.
- Agar yillik daromad kontrakt summasidan kichik bo'lsa, soliq yillik daromaddan hisoblanadi.
- Agar kontrakt summasi yillik daromaddan kichik bo'lsa, soliq kontrakt qiymatidan hisoblanadi.
- Raqamli imzosiz saytga ma'lumotlar yuklab bo'lmaydi. Elektron raqamli imzo ro'yxatdan o'tkazish narxi 40 ming so'm.
- O'qish yoki bog'cha uchun soliq qaytarilishi to'lov rasmiy maosh yoki shu maqsadda olingan kredit to'lovidan amalga oshirilgan bo'lgandagina qaytariladi.
Misol: Farzandi kontrakt asosida o'qiyotgan ota-ona, 1-kurs talabaning kontrakti uchun to'lov qisman onaning YATT tashkiloti hisobidan, qisman naqd pul bilan to'langan. Talaba barcha shartlarni bajarib, barcha kvitantsiyalarni topshirganidan keyin, unga soliq qaytarish xizmatida rad etilgan, chunki to'lovning bir qismi daromaddan emas, YATT hisobidan o'tkazilgan.
Imtiyozni qanday qo'llash kerak
Soliq imtiyozini qo'llashning Ikki yo'l bor:
- Bog'cha, maktab yoki oliy o'quv yurtiga o'z hisobingizdan to'lovni amalga oshirib, ortiqcha to'langan soliqlarni yil oxirida qaytarib olish;
- Ish beruvchi bilan uch tomonlama shartnoma tuzib, mablag'larni maoshdan ushlab qolib, soliqqa tortmaslik.
Ikkinchi holatda xodim tashkilotning buxgalteriyasiga ta'lim muassasasiga mablag' o'tkazish to'g'risida ariza va to'lov hujjatini (shartnoma) taqdim etishi kerak. Xususiy o'quv markazlarida qayta tayyorlash va malaka oshirish uchun to'lov qilinganda esa o'qishdan so'ng markaz kursni tugatganligini tasdiqlovchi hujjat berishi kerak.
Ortiqcha to'langan daromad solig'ini qaytarish uchun davlat xizmatlari markaziga yoki onlayn tarzda EPIGU yoki elektron soliq xizmatlari portali orqali ariza topshirish kerak. Xizmat bepul ko'rsatiladi.
Deklaratsiya to'ldirish
Soliqni qaytarish xizmatidan foydalanish uchun avval soliq qo'mitasiga daromadlar deklaratsiyasini taqdim etish kerak. Buni elektron shaklda my3.soliq.uz sayti orqali amalga oshirish mumkin, buning uchun elektron imzo kerak bo'ladi. Soliq deklaratsiyasini oldingi yil uchun 1-apreldan kechiktirmay topshirish lozim.
Deklaratsiyani to'ldirish uchun:
- my3.soliq.uz saytida shaxsiy kabinetga elektron raqamli imzo yordamida kirish kerak.
- "Barcha xizmatlar" bo'limidan "Jismoniy shaxslar" bo'limiga o'tish va ro'yxatdan "Yillik daromadlar deklaratsiyasi" ni tanlash kerak.
- "Deklaratsiyani to'ldirish" bo'limida uch bosqichda ma'lumotlarni kiritish.
Deklaratsiyani toʻldirish bosqichlari
Birinchi bosqich
Soliq to'lovchi haqida umumiy ma'lumotlarni to'ldirish. Shaxsiy ma'lumotlar avtomatik ravishda kiritiladi. Bir necha qatorni qo'lda to'ldirish kerak:
- Deklaratsiya turi — "Jami yillik deklaratsiya" ni tanlash.
- Hisobot turi — "hisobot" ni tanlash.
- Yil va davrni ko'rsatish va "Saqlash" tugmasini bosish.
Umumiy ma'lumotlar bo'limini to'ldirish. Foto: my3.soliq.uz
Ikkinchi bosqich
Hisobot shakli. Foto: my3.soliq.uz
- Ish joyi, yillik ish haqi va to'langan daromad solig'i haqida ma'lumotlar avtomatik ravishda ko'rsatiladi.
- Asosiy yoki asosiy bo'lmagan ish joyini tanlash va "Keyingi" tugmasini bosish.
- "Deklaratsiya shakli" qatorida "Soliq imtiyozlari" ni tanlash va kerakli maydonlarni to'ldirish:
- Imtiyoz turi — “Soliq solinmaydigan daromadlar”.
- Imtiyoz kategoriyasi — 16.1 (oliy o'quv yurtida o'qish uchun to'lov), 16.2 (xususiy bog'cha yoki maktab uchun to'lov).
- Tanlangan kategoriyaga qarab, talaba yoki o'quvchi haqida ma'lumotlarni kiritish, o'quv yurtining ma'lumotlarini kiritish.
- To'lov kvitansiyalari, shartnoma va boshqa hujjatlarni ilova qilish. So'ngra "Deklaratsiyani saqlash" tugmasini bosish.
Foto: my3.soliq.uz
Uchinchi bosqich
"Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i summasi hisob-kitobi" bo'limida qaytarilishi lozim bo'lgan soliq summasi avtomatik ravishda ko'rsatiladi. Maʼlumotlarni tekshirgach, "Yuborish" tugmasini bosish.
Ariza qayerda topshiriladi?
Deklaratsiya to'ldirilgach, soliq qo'mitasiga ariza yuboriladi. Buning uchun, yagona portal yoki elektron soliq xizmatlari portalida shaxsiy kabinetga kirib, "Jismoniy shaxslar soligʻining ortiqcha toʻlangan summalarini qaytarish" xizmatini tanlash, kerakli maʼlumotlarni, bank kartasi maʼlumotlarini kiritish va "Yuborish" tugmasini bosish kerak.
Shaxsiy kabinetdagi xizmatlar ro'yxati. Foto: my.soliq.uz
Ariza topshirilgandan keyin 15 kun ichida mablag' ariza beruvchining kartasiga o'tkaziladi.
Butun jarayonni soliq qo'mitasining video qo'llanmasida ko'rish mumkin.
Muhim eslatmalar:
- my3.soliq.uz sayti yangi sayt. Agar unga kirish bo‘yicha muammolar paydo bo‘lsa, my.soliq.uz saytiga kirib ko‘rish mumkin.
- Pensiyadan o‘tkazilgan to‘lov uchun soliq qaytarilmaydi.
- Agar talaba boshqa mamlakatda o‘quvchi bo‘lsa, kontrakt to‘lovi uchun soliq qaytarilmaydi.